Kiedy do działu spadku potrzebna jest wycena nieruchomości
Wycena jest potrzebna, gdy spadkobiercy dzielą majątek, w którym jest dom, mieszkanie, działka lub udział w nieruchomości, i nie zgadzają się co do wartości. Bez wspólnej liczby trudno ustalić, ile ma dopłacić ten, kto zostaje z nieruchomością, albo jak rozdzielić pieniądze po jej sprzedaży. Dotyczy to zarówno umownego działu u notariusza, jak i postępowania przed sądem.
W sądzie wartość składników spadku często ustala biegły powołany w sprawie, ale spadkobiercy zwykle zaczynają od własnej wyceny. Dokument od rzeczoznawcy majątkowego pozwala przygotować wniosek, ocenić propozycję pozostałych osób i uniknąć rozmowy opartej na samych przypuszczeniach. Jeżeli jeden ze spadkobierców chce przejąć nieruchomość, wycena pokazuje mu, jak duża będzie spłata. Jeżeli nieruchomość ma zostać sprzedana, wycena pomaga określić realną cenę wyjściową.
Co rzeczoznawca ustala przy wycenie nieruchomości ze spadku
Rzeczoznawca majątkowy określa wartość rynkową nieruchomości na wskazany dzień i do wskazanego celu. W sprawach spadkowych ważny bywa dzień otwarcia spadku albo dzień dokonywania podziału, bo ceny na rynku zmieniają się w czasie. Tę datę trzeba ustalić na początku, ponieważ ten sam dom może mieć inną wartość na każdy z tych dni. Zapytaj wykonawcę, który dzień przyjmie w opracowaniu i dlaczego.
Przedmiotem wyceny może być cała nieruchomość, udział albo prawo związane z lokalem. Rzeczoznawca bierze pod uwagę położenie, przeznaczenie gruntu, powierzchnię, stan techniczny, obciążenia wpisane w księdze wieczystej oraz dane o transakcjach podobnych nieruchomości. Przy nieruchomościach, w których ktoś mieszka lub które są wynajęte, znaczenie ma także sposób korzystania. Dlatego opisując sprawę, podaj, kto zajmuje budynek i na jakiej podstawie.
Jakie dokumenty przygotować przed zleceniem wyceny
Najważniejszy jest numer księgi wieczystej oraz adres albo numer działki. Do tego dołóż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia, jeżeli już je masz. Pomocne są także wypis z rejestru gruntów, rzuty lub plany budynku, informacja o remontach i dokumenty dotyczące obciążeń, na przykład hipoteki lub służebności. Im pełniejszy zestaw, tym szybciej wykonawca poda zakres i termin.
Jeżeli nie wiesz, czy księga wieczysta jest prowadzona albo kto jest w niej wpisany, wskaż to w zgłoszeniu. Wykonawca podpowie, które dokumenty trzeba uzupełnić, a w razie niejasnego stanu prawnego możesz równolegle zgłosić potrzebę ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Nie czekaj z wyceną na komplet wszystkiego, jeśli wiadomo, że część dokumentów dotrze później.
Jak zlecić wycenę wykonawcy z uprawnieniami
W serwisie Własność opisujesz sprawę w kilku polach: rodzaj nieruchomości, lokalizacja, liczba spadkobierców, cel wyceny i termin, na który zależy Ci na wyniku. Zgłoszenie nic nie kosztuje. Odpowiada wykonawca, który przyjmuje takie sprawy, a wynagrodzenie za wycenę ustalasz z nim bezpośrednio. Serwis nie podaje z góry cen opracowania, bo zależą od rodzaju nieruchomości, zakresu i terminu.
Przed zleceniem poproś o potwierdzenie uprawnień rzeczoznawcy, zakresu opracowania i terminu. Zapytaj, czy dokument będzie nadawał się do przedstawienia notariuszowi, współspadkobiercom lub sądowi, bo od tego zależy forma. Jeżeli potrzebujesz zaplecza prawnego do samego podziału, możesz opisać też sprawę zniesienia współwłasności albo poszukać prawnika od nieruchomości i spadków.
Czego nie rozstrzyga wycena
Wycena określa wartość, ale nie decyduje o tym, kto otrzyma nieruchomość ani w jakich częściach. Udziały wynikają z dziedziczenia ustawowego albo z testamentu, a sposób podziału z umowy albo orzeczenia sądu. Nie rozstrzyga też o zachowku, długach spadkowych i darowiznach, które mogą zmienić końcowe rozliczenie. Te zagadnienia ocenia prawnik na podstawie dokumentów.
Wycena jest więc jednym z elementów sprawy. Dobrze zlecona, daje wszystkim spadkobiercom wspólny punkt odniesienia i skraca rozmowy o spłatach. Jeżeli pozostali nie akceptują dokumentu, mogą zlecić własny albo wnioskować o opinię biegłego w postępowaniu. Dlatego zacznij od jasnego określenia celu, dnia wyceny i zakresu, aby dokument odpowiadał na pytania, które naprawdę zadadzą notariusz lub sąd.
Pytania i odpowiedzi
Treść ma charakter informacji ogólnej i nie stanowi porady prawnej.